و اگر دروغ گفته باشند ما با دنيا به پيروزي بزرگي رسيده­ايم و قدرت عقيم است در همه زمان­ها

اولين چيزي که در اين شعر به چشم مي­خورد دودلي و تحيّر طرف است. گويا هم? کساني که جنايت مي­کنند از اول شقي نيستند گويا کساني شقاوت و جنايت­هاي بزرگ را مرتکب مي­شوند که داراي ويژگي­هاي ادراکي زيادي هستند. تصور کنيد که عمر سعد به جنگ امام حسين عليه السلام نمي­آمد، چه آدم خوبي بود! چه حماسه­ها در وصف او سراييده مي­شد. حر بن يزيد رياحي کارش از عمر خيلي خراب­تر بود اما الان ببينيد چه حماسه­ها که در وصف او مي­سرايند. پس مي­خواهم بگويم عمر سعد و حر و خيلي­هاي ديگر قبل ار کربلا در يک عرض بودند اما واقع? کربلا عرص? امتحاني بود که تکليف خيلي­ها را روشن کرد.

در خط دوم آنچه در دلش هست را رو مي­کند اول قضي? ري را مي­گويد. قدرت­طلبي اينجا است که خودش را رو مي­کند. بي­تعارف بايد بپذيريم که آرزوي قلبي خيلي از ماها هم همين چيزها است و خدا نکند که امتحان نهايي ما به اين زودي فرا برسد.

در خط سوم شعر تضاد عشقي به اوج خود مي­رسد. يک طرف بحث عاطفي بين او حسين بن علي عليه السلام است و يک طرف محبت بي­انتهاي قدرت.

در خط چهارم پايه­گذاري يک منطق غلط صورت مي­گيرد. خير نقد و خير نسيه! گويا دين و دنيا دو امر جدا از هم هستند که هر يک در جاي خود خوبند. ريشه­يابي اين مشکل در اعتقادات دروني ما خيلي کارساز است. آيا ما نيز دنيا را فارغ از دين امري مطلوب مي­دانيم؟ اگر چنين است بايد بدانيم اين دو روزي با يک ديگر در تضاد مي­افتند و نوبت انتخاب ما است. در اساس اصل انتخاب عمر سعد و واقع? عظيم عاشورا را مي­توان متولد همين يک خط شعر دانست. پارادوکس دنيا و دين، نقد و نسيه، دنيا و آخرت و سرنوشت انسان تعيين مي­شود.

در خط پنجم تصميم گرفته مي­شود. چرا چون مسئل? نفاق باطنيش رو مي­شود او که از علماي اسلامي است و براي خود کيا بيايي با اسم علم پيغمبر روحي فداه راه انداخته معلوم مي­شود که اعتقاد راسخي به گفته­هاي پيش از اين خود ندارد. اين موضوع را به خوبي مي­توان از اينکه اعتقادات اصولي اسلامي و معاد را با لفظ «يقولون- مي­گويند» بيان مي­کند فهميد. مي­خواهد خود را در موضع يک فرد عاقل بي­طرف که مي­خواهد بين اعتقادات اسلامي و غير آن قضاوت کند قرار مي­دهد همان کاري که خيلي از ما مي­کنيم. اسلام ديني است که بايد به آن اعتقاد داشت و به تکاليفش عمل کرد و الا قضاوت دربار? مسايل آن و قرار دادن اسلام در يک پازل ذهني بزرگ­تر خطر بسيار بزرگي است که مسلمان را به ناکجاآباد خواهد کشاند.

در خط ششم دنبال? داستان قابل پيش­بيني است. بحث توب? بعد از اين و ...

در خط هفتم نيز گرايش اصلي محکم مي­شود و يک نظري? سياسي غير اسلامي و وارداتي کار را تمام مي­کند. قدرت عقيم است. اين جمله يک استراتژي است که در تاريخ سياسي اسلام زياد شنيده مي­شود. يعني قدرت چيزي نيست که بتوان دربار? آن مسامحه کرد زيرا فرزند ندارد يعني تکثير نمي­شود که منتظر باشي به تو چيزي برسد بايد بروي و تصاحبش کني. قدرت يک­دانه و دردانه است و قابل توليد مجدد نيست پس گران­بهاترين چيز است.

وجداناً ببينيم که کداممان اين اعتقادات عمر سعد را ولو به طور خفيف نداريم.

محرم فرا رسيد بياييد مثل بي­شعورها سينه نزنيم. بلکه با شعور شور حسيني را برپا کنيم و بدانيم چه مي­کنيم و چه مي­گوييم. اگر عمر سعد را لعنت مي­کنيم مواظب باشيم خودمان را لعنت نکرده باشيم!

-------------------------------------------

+ دربار? عمر بن سعد

روز 24 ذي­الحجة روز مباهله بود. روز مباهله روزي بود که پيامبر کفار اهل کتاب را به فرمان خداوند به نفرين دعوت کرد.

فمن حآجک فيه من بعد ما جاءک من العلم فقل تعالوا ندع ابناءنا وابناءکم ونساءنا ونساءکم وانفسنا وانفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنة الله علي الکاذبين آل عمران 61

و اگر از اين پس با تو به بحث دربار? آنچه از علم به تو رسيده نمودند پس دعوتشان کن و بگو بياييد فرزاندانمان و فرزندانتان و زنانمان و زنانتان و خودمان و خودتان جمع شويم سپس مباهله (نفرين) کنيم پس قرار دهيم لعنت خدا را بر کاذبين.

روز مباهله در بين مسلمانان و مخصوصا شيعه از چند جهت روز مهم و با ارزشي است. اول آنکه رسول خدا صلي الله عليه و آله و اهل بيتش تا آنجا در دفاع از دين مبين اسلام به مرحل? يقين رسيده بودند که حاضر به رويارويي از در نفرين با کفار شدند و اين موضوع گوياي درج? والاي يقين آن بزرگوران به وعده­هاي الهي است. گويا رسم مباهله امري مسبوق بوده است و گويا به گونه­اي وسيله­اي مطمئن و گريز و گزير ناپذير بوده است.

همين­جا سوالي مطرح مي­شود و آن اين که کدام يک از ما حاضريم دربار? عقايد و باورهايمان هرچه که باشد، باورهايي که براي آن رگ گردنمان ورم مي­کند و يق? ديگري را مي­درانيم، تا مرحل? مباهله پيش برويم؟ با اين فرض آيا نيمي از ما نبايد ساکت شويم؟

نکت? ديگر در داستان مباهله امر اهل بيت عليهم السلام است مخصوصا بحث حضرت فاطمه سلام الله عليها که معادل زنان امت پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله شمرده شده و حضرت علي که معادل نفس پيامبر اکرم صلوات الله و سلامه عليه شناخته شده است. اين آي? مباهله يکي از ريشه­هاي اصلي کلامي شيعه است و روز مباهله نيز يکي از روزهاي افتخار اسلام و تحقير اهل کفر است. گروه فراواني از کفار که براي مباهله به محل وعده آمده بودند ديدند که در طرف مقابل رسول خدا و حضرت علي و حضرت فاطمه زهرا و حضرت حسن بن علي و حضرت حسين بن علي عليهم صلوات المصلين سايه­باني زده و در زير آن منتظر نشسته­اند. آنگاه بزرگي از بزرگان نصاري به آنان هشدار داد که جان خود را برداريد و از اين مهلکه بگريزيد و آنها هم چنين کردند. از سخن خود کوتاه آمدند و از روي تشک خارج شدند.

اهل کفر به دست پيامبر ما صلوات الله عليه به اين خفت و خواري کشانده شدند و يهود نيز بعد از جنگ خندق و همچنين در قضي? غزو? خيبر به مذلت و خواري کشانده شدند. يعني پيامبر عزيز ما يهود و نصاري را به خواري و خفت و در ضعيف­ترين وضعيت خودشان تحويل امت بعد از خودشان دادند. چرا اکنون امت اسلام بايد زير دست و پاي يهود و نصاري اين­گونه خفت و خواري را تحمل کند؟ در فلسطين يهود چه بر سر مسلمان نمي­آورد. در عراق نصاري چه مصائبي را براي امت اسلام به وجود نياورده است؟ در اروپا هر روز اهانت جديدي به پيامبر خدا روا مي­دارند و مسلمانان در انحطاط خودساخت? خود غوطه مي­خورند.

کي و کِي بايد بر اين بدبختي­ها نقط? پاياني بگذارد؟ آيا جمهوري اسلامي نقط? عطف تاريخ اسلام است؟ آيا جوانان ايراني خواهند توانست اين روند را متوقف و معکوس کنند؟

اميد فرواني به اين تحول وجود دارد و اميدواريم که عزت اسلام و امت اسلامي را هرچه زودتر ببينيم.

سفر رهبري به يزد

سخنان مقام معظم رهبري در يزد را خيلي مهم ديدم؛ مخصوصاً در جمع دانشجويان. بحث مهم اين صحبت هم بحث اعتماد به نفس ملي بود.

نکته­اي که برايم خيلي جالب بود جاي­گزيني واژ? «اعتماد به نفس ملي» به جاي واژ? «غرور ملي» بود. هميشه فکر مي­کردم هر صفتي که فرديش براي يک مسلمان نامطلوب و مردود است ملي آن نيز براي امت اسلامي مردود است. اما غرور ملي يک واژ? نقض بود.

«غرور» حتي مليش بار منفي و مفاهيم ناجوري دارد. غرور يعني احساس داشتن چيزي که نداري. يعني بي­خود به چيزي مطمئن بودن. يعني ديگران را آدم حساب نکردن. يعني واقعيات را نديدن. اما در مقابل اعتماد به نفس يعني تمام واقعيات را همان­گونه که هست پذيرفتن و البته خود و توانايي­هاي خود را نيز باور داشتن. يعني احساس اين­که مي­توان در شرايط تغييري ايجاد کرد و نبايد فقط دنباله­رو بود. يعني خود را کمتر از ديگران نديدن. اين ويژگي هم براي فرد خوب است هم براي يک ملت. بنابراين اعتماد به نفس ملي يک واژ? مناسب است که توسط رهبري به­جاي واژ? غرور ملي ابداع شد و به واژگان سياسي کشور اضافه شد.

در اصل اعتماد به نفس ملي همان موتور محرک يک جامعه است که البته خود مبتني بر يک مجموعه از جهان­بيني، آرمان­ها، ايدئولوژي و فلسفه است. اما همه چيز منهاي اعتماد به نفس ملي يعني هيچ.

ايشان مثال­هاي فراواني از نداشتن اعتماد به نفس ملي و آثار آن و داشتن اين صفت و آثار آن در تاريخ انقلاب بيان کردند و هدف دشمن را نيز از بين بردن اين عامل اصلي موفقيت برشمردند.

ايشان راه­کارهاي دشمن براي از بين بردن و تضعيف اعتماد به نفس ملي را سه عامل بر شمردند. اول ايجاد يأس، دوم هوچي­گري و مسخره کردن هر نوع حرکت مثبت در کشور و سوم تهديد نظامي و سخت.

نکت? خيلي مهم ديگر اين بود که ايشان مسئل? دشمني ما با استکبار جهاني را مسئله­اي دانستند که استکبار غرب به دنبال آن است و الا ما هرگز با کسي سر جنگ نداشته­ايم. آنها بر اساس دشمني ريشه­داري که با ما دارند هرگز کاري به مواضع ما و گروه­هاي مختلف و تفکرات مختلف ما ندارند آنها با اصول ما مشکل دارند و با کوتاه آمدن و عقب­نشيني و نمايش ضعف ما آنها نه تنها از تهديدات و دشمني خود دست بر نمي­دارند بلکه زياده­خواهي و جسارتشان بيشتر و شديدتر هم مي­شود.

اما در اين سفر سوالي که برايم پيش آمد اين بود که آقاي خاتمي کجاي اين سفر بود. من هميشه آقاي خاتمي را علاوه بر مسائلي که دارد فردي مومن به ولايت فقيه و انقلاب مي­دانستم. اتفاقا خود رهبري هم در همين ديدار دانشجويي اشاره­اي کردند که روساي دولت­ها مومن و مخلص انقلاب بوده­اند. اما غيبت آقاي خاتمي در اين سفر هيچ کمکي به محبوبيت ايشان نمي­کند. شايد ايشان خواسته از شنيدن سخنان ناخوش­آيندش در امان باشد، شايد کار مهمي داشته و شايد ... (؟) به هر حال سيل مردم مشتاق و عاشق رهبري يزد هم از خودشان سوال کردند که آقاي خاتمي کجاست.

نيما يوشيج

سال­مرگ نيما يوشيج پدر شعر نوي فارسي همين چندروز بود. نيما يوشيج بي­شک يکي از مؤثرترين شخصيت­هاي ادبي در عصر حاضر است. اما در اين­جا بايد يادي بکنيم از مرحوم جلال آل احمد. جلال آل احمد مناسباتي با نيما يوشيج داشت که دوستان علاقمند مي­توانند آن را دنبال کنند. بايد گفت نيما يوشيج اگرچه شاعري توانمند و نويسنده­اي باذوق بود اما جريانات سياسي ده? 1330 او را به کنج عزلت کشانده بود. اما جلال آل احمد با شور و تلاطم روحي که داشت نگذاشت تا شمع نيما بي سر و صدا خاموش شود، او را تحريک و تهييج کرد تا به فعاليت در عرص? مطبوعات و ادبيات آن زمان بپردازد. بي­شک بايد گفت اگر جلال نبود نيما هم نبود. جلال بود که او را وارد عرص? فعاليت اجتماعي کشاند و زمينه­ساز معرفي نيما به جامع? ادبي ايران شد و با اين فرض بايد گفت که ادبيات نوين ايران مرهون جلال نيز هست.

جلال آل احمد نامه­اي سرگشاده به نيما يوشيج دارد که با اين عبارت آغاز مي­شود: «دوست پير شده­ام آقاي نيما!» اين نامه را مي­توانيد در کتاب «جلال از چشم برادر- نوشت? شمس آل احمد» جويا شويد.

حکم کميت? انضباطي دربار? تيم سپاهان

اگرچه من خيلي ورزشي و مخصوصاً اصلاًفوتبالي نيستم اما نکته­اي را از شارلاتان­بازي موجود در عرص? فوتبال کشورمان را مشاهده کردم که دلم نيامد نگويم. اينکه مديريت فوتبال کشور و همين­طور مديريت رسانه­اي کشور اعم از صدا و سيما و مطبوعات کلاً سرخ-آبي و مخصوصا سرخ­زده­اند، شکي ندارم. غالب مجريان و کارشناسان فوتبال صدا و سيما و مطبوعات عمد? کشور از پيروزي يک تيم شهرستاني در مقابل يکي از تيم­هاي پايتخت و مخصوصا پرسپوليس و استقلال به شدت خشمگين و نفرت­زده مي­شوند. اين را مي­توان از عبارات و تنظيم اخبارشان فهميد. اگر ارتقايي هم در سطح تيم­هاي شهرستاني مشاهده مي­شود بايد مرهون زحمات مضاعفشان دانست. هفت? پيش که سپاهان اولين شکست جام برتر را بر پرسپوليس تحميل کرد ناراحتي و خشم هم? اصحاب فوتبال در پايتخت برانگيخته شد و اين را از نحو? انعکاس مغرضان? اخبار مي­توان فهميد.

مسابق? فوتبالي در ورزشگاه آزادي در تهران بين هرکدام از تيم­هاي محترم و با فرهنگ برگزار نمي­شود مگر آنکه بعد از آن درگيري شديد و زد و خورد طرف­داران دو تيم و پليس و شکستن و آتش کشيدن دهها اتوبوس و اموال عمومي روي  ندهد. حتي در آخرين ديدار شهرآورد آبي و قرمز نيز که با مسخرگي تمام رسانه­ها آن را به­خاطر بي­حادثه بودن تحسين کردند يک­نفر کشته شده بود! با اين حال همه از ارتقاي سطح شعور طرف­داران دو تيم شگفت­زده شده و حتي شرکت واحد اتوبوس­راني اطلاعي? تشکرآميز صادر کرد!

حالا در اصفهان مسابقه­اي بين سپاهان و قرمز برگزار شده و سپاهان دو بر يک اولين شکست را به پيروزي تحميل کرد. در آخر بازي هم ترقه­اي پرتاب شد و چشم سربازي آسيب ديد. موضوع ابعاد رسانه­اي ناجوان­مردانه­اي پيدا مي­کند و اين حادثه جنايتي خونين نمايش داده مي­شود و تيم سپاهان تا اطلاع ثانوي(!) از بازي در اصفهان محروم مي­شود!

اولاً اين حادثه به خودي خود محکوم است و لايق برخورد اما آيا از حوادث بازي­هاي ساد? تهران سنگين­تر است؟

ثانياً چرا کميت? انضباطي اينچنين مدافع سربازي بي­چاره مي­شود؟ آيا سربازان بدبخت پاي­تخت فرزند مردم نيستند و آدم نيستند و نياز به حمايت قانوني ندارند؟

ثالثاً اين چه حکمي است؟ و ربط آن به تيم چيست؟ آيا کميت? انضباطي تحت تأثير لابي­هاي سرخ­آبي قصد ندارد تا فوتبال رقيب را در خارج ميدان فوتبال نابود کند؟ تا سرخ­آبي سيطر? شوم خود را بر فوتبال مريض کشور حفظ کند؟ آيا يک تيم با محروميت از بازي در خان? خود ديگر وجود خارجي مي­تواند داشته باشد؟ اگر سپاهان در خان? خود بازي نکند پس در کجا مي­تواند بازي کند؟ و چه کسي در اصفهان بازي خواهد کرد؟ اين يعني توهين به حيثيت و موجوديت فوتبال يک استان بزرگ مثل اصفهان.

رابعاً «تا اطلاع ثانوي» يعني چه؟ بعني تا حصول چه شرطي؟ يعني حقارت. يعني توسري خوردن طرف­داران فوتبال در يک استان و اين عين شارلاتان­بازي و پدرسوخته­بازي در عرص? فوتبال کشور است. يعني اينکه فرهنگ کثيف حاکم بر فوتبال جهان که در دست غرب است، در کشور ما نيز ريشه دوانده و ما نيز قرباني آن هستيم.

به­نظر من هدف بسيار کثيفي در پشت پرد? حکم اخير کميت? انضباطي دربار? تيم سپاهان خوابيده است.